PAUSANIAS: TRAVELLER, PILGRIM, JOURNALIST OR RESEARCHER OF ANTIQUITY? THE CASE OF LYCOSURA AND THE VISIT TO THE TEMPLE OF DESPOINA IN ARCADIA

This paper is part of my doctoral thesis on the cult group of Damophon at Lycosura in Arcadia, Peloponnese, and will focus on the credibility of Pausanias' description as an archaeological and historical source. The most important literary source on the existence of many temples, ancient cities, religious traditions and cult rituals is included in Pausanias Hellados Periegesis. Pausanias, whose activity is dated to the 2nd century A.D., travelled in Greece (mainly in the Peloponnese) and wrote down all the information about the ancient cities and their mythological and historical background. As a citizen with a high social status, he visited Greece to write a "Traveller's Guide to Antiquity", a description of architectural, geographical and topographical interest. Pausanias was particularly interested in ancient cult traditions because he himself was deeply religious and initiated into the Eleusinian Mysteries. As a deeply religious person, he tried to be discreet about religious matters during his journey.
Arcadia was a very important stop for Pausanias, and his extensive Periegesis on this region gives us the opportunity to reflect further on the purpose of this analysis: was it just a traveller's interest, a fear of unknown and mystical cults in Arcadia, or his intention to write down a long tradition linked to mythical antiquity? How could Pausanias be described? As a mere pilgrim or as a superstitious person, whose respective tradition for each place he visited was accompanied by a subjective narrative? Can we use the term "superstitious" at the time of Pausanias?
This paper will examine in more detail the case of Lycosura and the arrival of Pausanias at the temple of Despoina. 

Εκπαιδευτικές πρακτικές και εκπαιδευτικό υλικό στη διδασκαλία της ελληνικής ως γλώσσας καταγωγής και δεύτερης γλώσσας σε σχολεία της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας

Η παρούσα εισήγηση στοχεύει κυρίως στην ανάλυση των μεθόδων διδασκαλίας όχι μόνο μέσα από την έντυπη, αλλά εξίσου και την ψηφιακή μορφή στα τμήματα εκμάθησης της ελληνικής ως γλώσσας καταγωγής στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνανίας Βεστφαλίας στη Γερμανία. Συγκεκριμένα θα γίνει αναφορά αρχικά στους εκπαιδευτικούς και παιδαγωγικούς στόχους της ύπαρξης του προσφερόμενου μαθήματος εκμάθησης της γλώσσας καταγωγής από το γερμανικό κράτος, αλλά και στα προβλήματα και δυσκολίες με βάση τα στοιχεία που προκύπτουν από την εμπειρία του εκάστοτε εκπαιδευτικού. Σημαντικό πρόβλημα αποτελεί η απουσία συγκεκριμένης ύλης και βιβλίων για την ειδική αυτήν κατηγορία μαθητριών και μαθητών, που καλύπτουν όλη την πρωτοβάθμια αλλά και δευτεροβάθμια εκπαίδευση (από την 1η έως τη 10η τάξη) με συμμετοχή στις εξετάσεις πιστοποίησης στη 10η τάξη. Οι εξετάσεις αυτές πιστοποιούν τη γλωσσομάθεια και αναγνωρίζουν την ελληνική ως δεύτερη και τρίτη ξένη γλώσσα. Εκτός από τα παραπάνω, θα γίνει μια προσπάθεια να αναδειχθούν οι προκλήσεις που καλείται ο εκπαιδευτικός να αντιμετωπίσει, όπως μαθήτριες και μαθητές χωρίς κοινό γλωσσικό επίπεδο, προβληματικό κοινωνικό υπόβαθρο, ανομοιογένεια τμημάτων και δυσκολία στο διαχωρισμό της διδασκαλίας της ελληνικής ως μητρικής ή ξένης. Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στις έννοιες δεύτερη/ξένη και μητρική γλώσσα ή γλώσσα καταγωγής; Ποια εφόδια καλείται ο εκπαιδευτικός να πληροί, ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές απαιτήσεις εκμάθησης της γλώσσας και πώς το εκπαιδευτικό υλικό σηματοδοτεί αυτή την προσπάθεια; Τέλος θα γίνει και μία παρουσίαση  των νέων σχολικών εγχειριδίων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από την εισηγήτρια, με στόχο την κάλυψη διδακτικών κενών στην ύλη του μαθήματος.

Searching for Kore in Ancient Arcadia: Innovative Approaches to the Cult and the Interpretation of a Female Deity (co-author Elli Papazoi)

In Greek religion and mythology, the presence und involvement of women in sacred and mystery cults were often associated with specific deities. One of the most well-known and significant examples is the cult of Demeter and Kore, revered throughout ancient mainland Greece and beyond, especially during the famous Eleusinian mysteries. This paper explores the cult of Kore in sanctuaries across Arcadia, one of the less researched regions of Greece within the Peloponnese. It investigates various aspects of her cult, including its rituals, mystical elements, and the roles of female priestesses in serving the deity. While Kore was frequently worshipped alongside Demeter, specific cult sites reveal her dominant role in the rituals, most notably exemplified in Lycosura, where Kore is venerated as Despoina. Furthermore, this research involves the examination of additional cult sites in the Arcadian cities, conducted as part of two dissertations, with the objective of reconstructing the worship of this enigmatic female deity. Lastly, this paper aims not only to examine the overlooked epigraphical and literary evidence, but also to shed light on and interpret the remarkable archaeological finds that will illuminate the active role of women in this cult within the sacral landscape of Arcadia.

Η Λατρευτική Ομάδα στο Ναό της Δέσποινας στη Λυκόσουρα. Νέα δεδομένα και μελέτη επανένωσης των γλυπτών μέσω τρισδιάστατης ψηφιακής απεικόνισης

Η λατρευτική ομάδα στο σηκό του Ναού της Δέσποινας στη Λυκόσουρα Αρκαδίας, από τα σημαντικότερα πρωτότυπα έργα μνημειακής γλυπτικής της ελληνιστικής περιόδου, και η αναπαράστασή της αποτελεί το θέμα της παρούσας εισήγησης, η οποία είναι το αντικείμενο έρευνας της ομώνυμης διδακτορικής διατριβής στο Πανεπιστήμιο του Μύνστερ της Γερμανίας. Στόχος είναι να παρουσιαστούν τα συμπεράσματα από τη μελέτη των αγαλμάτων και του λατρευτικού χώρου που στεγάζονταν, μέσα από νέες σχεδιαστικές και ψηφιακές αναπαραστάσεις που αναδεικνύουν όχι μόνο τα γλυπτά, αλλά και το χώρο λατρείας. Καινοτομία αποτελεί επίσης η παρουσίαση της ψηφιακής «επανένωσης» των διασωθέντων τμημάτων των γλυπτών που εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και στο Μουσείο Λυκόσουρας, ώστε ακόμη και ο απλός θεατής και επισκέπτης του Μουσείου να είναι σε θέση να αντιληφθεί την πραγματική όψη και διάσταση των μορφών. Η μελέτη βασίστηκε κυρίως στην επιτόπια έρευνα, όπου μέσα από ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό έγινε προσπάθεια ταύτισης των θραυσμάτων και τοποθέτησής τους με ψηφιακή επεξεργασία τόσο στα αγάλματα, όσο και στο θρόνο. Ιδιαίτερη θέση στη συγκεκριμένη μελέτη κατέχει και το θραύσμα του μαρμάρινου ενδύματος της Δέσποινας που εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο, για το οποίο εξετάστηκαν κάποιες εκδοχές σχετικά με την ταύτιση και τοποθέτησή του, με συνακόλουθη λεπτομερή σχεδιαστική αναπαράσταση. Σημαντικό κομμάτι της έρευνας αποτελεί επίσης η ερμηνεία της περιγραφής του Παυσανία. Στα πλαίσια αυτής της έρευνας θα γίνει προσπάθεια να απαντηθούν μέσα από μία διεπιστημονική μελέτη ερωτήματα όπως: ποιοι είχαν πρόσβαση μέσα στο σηκό; Μπόρεσε τελικά ο Περιηγητής όντως να δει τα αγάλματα ή τα είδε μέσα από την αντανάκλαση του καθρέφτη, την ύπαρξη του οποίου αναφέρει στην περιγραφή του; Πώς συνδέεται αυτή η αντανάκλαση με τη θέαση των αγαλμάτων και τι ρόλο παίζει ο αντικατοπτρισμός στην ανάδειξη της μυστηριακής ατμόσφαιρας; 

Πέραν της παρουσίασης της ανακατασκευής της λατρευτικής ομάδας, θα συζητηθεί η δυνατότητα ενός πρότζεκτ με βάση τη χρήση νέων τεχνολογιών, ώστε να αναδειχθεί στο ευρύ κοινό ένα τόσο σημαντικό έργο της ελληνιστικής γλυπτικής στο σύνολό του. Η ιδέα λοιπόν βασίζεται σε μία τρισδιάστατη απεικόνιση, η οποία δύναται να πραγματοποιηθεί μέσω μιας εφαρμογής σε φορητές συσκευές. Ο επισκέπτης του Μουσείου θα έχει τη δυνατότητα να περιηγηθεί ψηφιακά μέσα στο σηκό του Ναού της Δέσποινας και να δει τα αγάλματα και το θρόνο από διαφορετική οπτική γωνία. Με κατάλληλες εφαρμογές για μαθήτριες και μαθητές, για παράδειγμα στα πλαίσια εκπαιδευτικών προγραμμάτων στα μουσεία, θα είναι δυνατό τα παιδιά να «αγγίξουν» τα σύμβολα των θεοτήτων, όπως για παράδειγμα την αναμμένη δάδα της Άρτεμης και της Δήμητρας, ή τη μυστική κίστη της Δέσποινας. Τέλος, με τη χρήση οπτικών εφέ και χρωμάτων, αλλά και με μια περιήγηση στη νοηματική γλώσσα, θα είναι προσβάσιμο το πρόγραμμα και σε άτομα με ακουστική και οπτική αναπηρία.